SP Real Estate นายหน้าและที่ปรึกษาอสังหาริมทรัพย์ ระยอง–ชลบุรี และพื้นที่ใกล้เคียง
หน้าแรก / บทความอสังหาริมทรัพย์ / ใบอนุญาติสร้างบ้านหาย ยื่นกู้และโอนยังไงให้ผ่าน?
เอกสาร / กฎหมาย

ใบอนุญาติสร้างบ้านหาย ยื่นกู้และโอนยังไงให้ผ่าน?

โดย สุเทพ | SP Real Estate
ใบอนุญาติสร้างบ้านหาย ยื่นกู้และโอนยังไงให้ผ่าน?

อธิบายวิธีแก้ปัญหาใบอนุญาตก่อสร้างบ้านสูญหาย โดยเฉพาะบ้านมือสองที่เจ้าของสร้างเอง พร้อมขั้นตอนขอสำเนาหรือใบแทนจากหน่วยงานท้องถิ่น การเตรียมเอกสาร และข้อควรตรวจสอบกับธนาคารและสำนักงานที่ดินก่อนยื่นกู้และโอนกรรมสิทธิ์

ใบอนุญาตก่อสร้างบ้านหาย ยังขายบ้าน ยื่นกู้ และโอนกรรมสิทธิ์ได้หรือไม่?

  • ปัญหาที่เจ้าของบ้านมือสองบางรายพบคือ เมื่อเตรียมขายบ้านกลับหาใบอนุญาตก่อสร้างไม่เจอ โดยเฉพาะบ้านที่เจ้าของสร้างเองและมีอายุหลายสิบปี
  • ตัวอย่างเช่น บ้านที่สร้างมาแล้ว 20 ปี มีสภาพดีและพร้อมขาย แต่เอกสารใบอนุญาตก่อสร้างเดิมสูญหาย
  • เมื่อผู้ซื้อเตรียมยื่นขอสินเชื่อกับธนาคาร หรือผู้ขายเตรียมเอกสารโอนกรรมสิทธิ์ จึงเกิดคำถามว่าจะดำเนินการต่อได้หรือไม่
  • การที่ใบอนุญาตก่อสร้างสูญหาย ไม่ได้หมายความว่าบ้านหลังนั้นผิดกฎหมายหรือไม่สามารถซื้อขายได้ทันที
  • สิ่งสำคัญคือต้องตรวจสอบว่าเดิมมีการอนุญาตก่อสร้างหรือไม่ มีหลักฐานใดเหลืออยู่ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องการเอกสารอะไรเพิ่มเติม

1. ใบอนุญาตก่อสร้างบ้านสำคัญอย่างไร?

  • ใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร หรือแบบ อ.1 เป็นเอกสารที่ออกโดยเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามกฎหมายควบคุมอาคาร
  • เอกสารนี้ใช้แสดงว่าได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างตามรายละเอียดและเงื่อนไขที่กำหนดไว้
  • สำหรับบ้านมือสอง ใบอนุญาตก่อสร้างเดิมอาจเป็นหลักฐานประกอบการตรวจสอบประวัติการก่อสร้างอาคาร
  • หากเอกสารสูญหาย เจ้าของบ้านควรตรวจสอบข้อมูลกับหน่วยงานท้องถิ่นที่รับผิดชอบพื้นที่ตั้งของบ้าน

ใบอนุญาตก่อสร้างไม่ใช่หลักฐานกรรมสิทธิ์บ้านเพียงอย่างเดียว

  • ใบอนุญาตก่อสร้างเป็นเอกสารด้านการควบคุมอาคาร ไม่ใช่เอกสารที่ยืนยันกรรมสิทธิ์ในสิ่งปลูกสร้างได้ทุกกรณี
  • การพิจารณาว่าใครเป็นเจ้าของบ้าน อาจต้องดูการได้มาของสิ่งปลูกสร้าง กรรมสิทธิ์ในที่ดิน และหลักฐานอื่นประกอบ
  • จึงต้องแยกเรื่องความถูกต้องตามกฎหมายก่อสร้างออกจากเรื่องกรรมสิทธิ์ในบ้าน

2. ทำไมธนาคารและสำนักงานที่ดินจึงสนใจเอกสารนี้?

ฝั่งธนาคาร: ตรวจสอบบ้านที่จะรับเป็นหลักประกัน

  • เมื่อมีการกู้ซื้อบ้านมือสอง ธนาคารต้องประเมินมูลค่าและความเหมาะสมของบ้านที่จะนำมาเป็นหลักประกัน
  • เอกสารเกี่ยวกับสิ่งปลูกสร้างช่วยให้ธนาคารตรวจสอบรายละเอียดของบ้าน รวมถึงประเด็นด้านกฎหมายและกรรมสิทธิ์
  • หากไม่มีใบอนุญาตก่อสร้างเดิม ธนาคารอาจขอเอกสารอื่นเพิ่มเติม
  • เอกสารที่ธนาคารยอมรับแตกต่างกันตามนโยบายและประเภทสินเชื่อ จึงต้องสอบถามเจ้าหน้าที่สินเชื่อโดยตรง

ฝั่งสำนักงานที่ดิน: ตรวจสอบการโอนที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้าง

  • ในการขายที่ดินพร้อมบ้าน สำนักงานที่ดินต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับทรัพย์สินและกรรมสิทธิ์ที่จะโอน
  • หากไม่มีหลักฐานการได้มาของสิ่งปลูกสร้าง เจ้าหน้าที่อาจต้องสอบสวนข้อเท็จจริงและพิจารณาหลักฐานอื่นประกอบ
  • กรมที่ดินมีแนวทางปฏิบัติสำหรับการโอนสิ่งปลูกสร้างหรือที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างในกรณีไม่มีหลักฐานการได้มาของสิ่งปลูกสร้าง
  • จึงไม่ควรสรุปว่าไม่มีใบอนุญาตก่อสร้างแล้วสำนักงานที่ดินจะไม่รับโอนทุกกรณี

3. ใบอนุญาตก่อสร้างหาย ต้องทำอย่างไร?

ขั้นตอนที่ 1: ติดต่อเทศบาลหรือ อบต. เพื่อค้นหาเอกสารเดิม

  • ติดต่อฝ่ายโยธาหรือหน่วยงานควบคุมอาคารของท้องถิ่นที่บ้านตั้งอยู่
  • หากบ้านอยู่ในเขตเทศบาล ให้สอบถามเทศบาลที่รับผิดชอบ
  • หากอยู่ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล ให้สอบถาม อบต. ที่รับผิดชอบ
  • สำหรับพื้นที่กรุงเทพมหานคร ติดต่อสำนักงานเขตหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
  • แจ้งข้อมูลเจ้าของบ้าน สถานที่ตั้ง ปีที่ก่อสร้างโดยประมาณ และข้อมูลที่ช่วยให้ค้นหาเอกสารเดิมได้
  • หากยังมีข้อมูลในระบบหรือแฟ้มเอกสารราชการ อาจสามารถขอคัดสำเนาใบอนุญาตเดิมและให้เจ้าหน้าที่รับรองสำเนาได้

ขั้นตอนที่ 2: ตรวจสอบการขอใบแทนใบอนุญาต

  • กรณีเดิมเคยได้รับใบอนุญาตก่อสร้าง แต่ใบอนุญาตสูญหาย มีช่องทางยื่นขอใบแทนใบอนุญาตตามกฎหมายควบคุมอาคาร
  • แบบคำขอที่เกี่ยวข้องคือ แบบ ข.7 คำขอใบแทนใบอนุญาตหรือใบแทนใบรับรอง
  • ติดต่อเจ้าพนักงานท้องถิ่นเพื่อสอบถามเงื่อนไขการยื่นคำขอและเอกสารประกอบ
  • เจ้าหน้าที่จะพิจารณาคำขอตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

ข้อควรระวัง: การขอใบแทนเป็นคนละเรื่องกับการยื่นขออนุญาตก่อสร้างอาคารใหม่ หากบ้านไม่เคยได้รับอนุญาตตั้งแต่ต้น ต้องให้หน่วยงานท้องถิ่นพิจารณาข้อเท็จจริงและแนวทางดำเนินการตามกฎหมายเป็นกรณีไป

ขั้นตอนที่ 3: หากค้นหาใบอนุญาตเดิมไม่พบ ต้องทำอย่างไร?

  • แจ้งเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นว่าต้องการเอกสารประกอบการซื้อขายบ้านหรือยื่นขอสินเชื่อ
  • สอบถามว่าหน่วยงานมีข้อมูลสิ่งปลูกสร้างเดิม หรือสามารถออกหนังสือรับรองข้อเท็จจริงเกี่ยวกับอาคารได้หรือไม่
  • บางท้องถิ่นมีบริการออกเอกสารรับรองเกี่ยวกับสิ่งปลูกสร้าง แต่ชื่อเอกสาร ขั้นตอน และอำนาจในการออกอาจแตกต่างกัน
  • ไม่ควรเข้าใจว่าทุกเทศบาลหรือ อบต. สามารถออกหนังสือรับรองสิ่งปลูกสร้างเพื่อใช้แทนใบอนุญาตก่อสร้างได้ทันที
  • หากได้เอกสารเพิ่มเติมแล้ว ควรนำไปให้ธนาคารและสำนักงานที่ดินตรวจสอบก่อนนัดวันโอน

4. หนังสือรับรองสิ่งปลูกสร้างใช้แทนใบอนุญาตก่อสร้างได้หรือไม่?

  • หนังสือรับรองสิ่งปลูกสร้างหรือหนังสือรับรองข้อเท็จจริงเกี่ยวกับอาคาร อาจเป็นเอกสารประกอบการตรวจสอบในบางกรณี
  • แต่ไม่ใช่เอกสารที่ใช้แทนใบอนุญาตก่อสร้างตามกฎหมายได้โดยอัตโนมัติ
  • การออกหนังสือรับรองอาจเกี่ยวข้องกับการตรวจสอบข้อมูลในทะเบียนราชการหรือสภาพอาคารจริง ขึ้นอยู่กับอำนาจหน้าที่ของหน่วยงาน
  • ไม่สามารถรับประกันได้ว่าจะมีการตรวจบ้านหรือใช้ภาพถ่ายดาวเทียมในทุกกรณี
  • ที่สำคัญ ธนาคารแต่ละแห่งอาจมีเกณฑ์ยอมรับเอกสารแตกต่างกัน

ดังนั้น ก่อนขอหนังสือรับรองใด ๆ ควรถามธนาคารให้ชัดเจนว่าเอกสารประเภทใดใช้ประกอบการพิจารณาสินเชื่อได้ เพื่อไม่ต้องเสียเวลาเดินเรื่องหลายรอบ

5. เอกสารภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างช่วยได้อย่างไร?

  • หากไม่พบใบอนุญาตก่อสร้างเดิม เจ้าของอาจตรวจสอบข้อมูลบ้านจากเอกสารภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของท้องถิ่น
  • ใบประเมินภาษีหรือหลักฐานชำระภาษีอาจช่วยแสดงว่ามีการบันทึกข้อมูลสิ่งปลูกสร้างไว้ในระบบของหน่วยงานราชการ
  • หากมีเอกสารภาษีเดิมหรือภาษีบำรุงท้องที่ในอดีต สามารถนำไปให้เจ้าหน้าที่พิจารณาว่าช่วยในการค้นหาข้อมูลได้หรือไม่

เอกสารภาษีพิสูจน์ว่าบ้านสร้างถูกกฎหมายหรือไม่?

  • การที่บ้านมีข้อมูลในทะเบียนภาษี ไม่ได้หมายความว่าบ้านได้รับใบอนุญาตก่อสร้างอย่างถูกต้องเสมอไป
  • หลักฐานเสียภาษีไม่ใช่ใบอนุญาตก่อสร้าง และไม่ใช่หลักฐานรับรองกรรมสิทธิ์โดยสมบูรณ์
  • เอกสารเหล่านี้จึงควรใช้เป็นข้อมูลสนับสนุน ไม่ใช่นำไปอ้างว่าใช้แทนใบอนุญาตก่อสร้างได้แน่นอน

6. เตรียมเอกสารอะไรไปติดต่อเทศบาลหรือ อบต.?

เอกสารเบื้องต้นที่ควรเตรียมตามประเด็นในคลิป ได้แก่

  • บัตรประจำตัวประชาชนของเจ้าของหรือผู้ยื่นคำขอ
  • ทะเบียนบ้าน
  • โฉนดที่ดินหรือเอกสารสิทธิ์ที่เกี่ยวข้อง พร้อมสำเนา
  • ข้อมูลสถานที่ตั้งและรายละเอียดบ้านที่ต้องการตรวจสอบ
  • เอกสารเกี่ยวกับการก่อสร้างเดิมที่ยังเก็บไว้ หากมี
  • ใบเสร็จค่าน้ำ ค่าไฟ หรือเอกสารภาษีเก่าที่อาจช่วยให้ค้นหาประวัติบ้านได้
  • หนังสือมอบอำนาจและเอกสารของผู้รับมอบอำนาจ หากเจ้าของไม่ได้ไปดำเนินการเอง

กรณีมอบอำนาจให้ผู้อื่นดำเนินการ

  • ควรสอบถามหน่วยงานท้องถิ่นว่าต้องใช้แบบหนังสือมอบอำนาจใด
  • หนังสือมอบอำนาจให้กระทำการครั้งเดียวโดยทั่วไปมีอากรแสตมป์ 10 บาท
  • หนังสือมอบอำนาจให้กระทำการมากกว่าครั้งเดียวโดยทั่วไปมีอากรแสตมป์ 30 บาท
  • ต้องตรวจสอบลักษณะการมอบอำนาจและเงื่อนไขของเอกสารให้ถูกต้องก่อนยื่น

รายการเอกสารทั้งหมดเป็นแนวทางเบื้องต้น หน่วยงานแต่ละแห่งอาจขอเอกสารเพิ่มเติมตามข้อเท็จจริง

7. ใบอนุญาตก่อสร้างหาย จะยื่นกู้ซื้อบ้านอย่างไร?

  • หากผู้ขายทราบว่าเอกสารก่อสร้างเดิมสูญหาย ควรแจ้งผู้ซื้อและเจ้าหน้าที่สินเชื่อก่อนเข้าสู่ขั้นตอนอนุมัติ
  • แจ้งว่ากำลังค้นหาเอกสารเดิมหรือประสานขอเอกสารเพิ่มเติมจากหน่วยงานท้องถิ่น
  • สอบถามธนาคารว่าจะสามารถดำเนินการพิจารณาส่วนอื่นควบคู่กันไปได้หรือไม่
  • หากมีการประเมินหลักประกันแล้ว ควรให้เจ้าหน้าที่สินเชื่อประสานกับฝ่ายประเมินเพื่อให้ทราบปัญหาเอกสาร
  • ตรวจสอบให้ชัดเจนว่าธนาคารต้องการเอกสารใดก่อนอนุมัติหรือก่อนจดทะเบียนจำนอง

การแจ้งปัญหาล่วงหน้าอาจช่วยให้วางแผนขั้นตอนสินเชื่อได้ดีขึ้น แต่ไม่ได้รับประกันว่าธนาคารจะอนุมัติสินเชื่อหรือยอมรับเอกสารทดแทนทุกกรณี

8. ทำสัญญาจะซื้อจะขายอย่างไร เมื่อใบอนุญาตก่อสร้างหาย?

  • หากผู้ซื้อสนใจบ้าน แต่ผู้ขายยังอยู่ระหว่างค้นหาหรือขอเอกสารก่อสร้าง ควรระบุเรื่องนี้ในสัญญาจะซื้อจะขายให้ชัดเจน
  • กำหนดให้ผู้ขายรับผิดชอบการจัดเตรียมเอกสารเกี่ยวกับสิ่งปลูกสร้างที่ตกลงกันไว้
  • ระบุระยะเวลาที่ต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จก่อนนัดโอนกรรมสิทธิ์
  • หากเป็นการซื้อด้วยสินเชื่อ ควรระบุเงื่อนไขเกี่ยวกับการยอมรับเอกสารของธนาคารตามที่คู่สัญญาตกลงกัน
  • ควรมีข้อตกลงว่าจะดำเนินการอย่างไรหากหน่วยงานไม่สามารถออกเอกสาร หรือธนาคารไม่ยอมรับหลักฐานที่จัดเตรียม

การกำหนดเงื่อนไขให้ชัดตั้งแต่วันทำสัญญาช่วยลดความเสี่ยงที่ผู้ซื้อและผู้ขายจะเข้าใจไม่ตรงกันเมื่อถึงวันโอน

สรุป ใบอนุญาตก่อสร้างหาย ไม่ได้แปลว่าขายบ้านไม่ได้

  • หากเดิมเคยได้รับอนุญาตก่อสร้าง ควรเริ่มจากติดต่อหน่วยงานท้องถิ่นเพื่อขอค้นหาเอกสารและตรวจสอบการขอใบแทน
  • หากไม่พบหลักฐานเดิม ต้องตรวจสอบแนวทางกับหน่วยงานท้องถิ่น ธนาคาร และสำนักงานที่ดินเป็นรายกรณี
  • เอกสารภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างอาจใช้ประกอบการตรวจสอบข้อมูลบ้าน แต่ไม่ใช่ใบอนุญาตก่อสร้าง
  • ธนาคารมีหลักเกณฑ์พิจารณาหลักประกันของตนเอง จึงต้องตรวจสอบก่อนว่าสามารถใช้เอกสารใดประกอบการยื่นกู้ได้
  • สำนักงานที่ดินมีแนวทางพิจารณาการโอนสิ่งปลูกสร้างที่ไม่มีหลักฐานการได้มา โดยต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงและกรรมสิทธิ์
  • ผู้ขายควรแก้ไขปัญหาเอกสารล่วงหน้า และระบุความรับผิดชอบเรื่องเอกสารในสัญญาจะซื้อจะขายให้ชัดเจน

ใบอนุญาตก่อสร้างสูญหายเป็นปัญหาที่อาจแก้ไขได้ แต่ต้องแยกให้ออกระหว่างเอกสารสูญหาย บ้านที่ไม่เคยขออนุญาต และหลักฐานกรรมสิทธิ์สิ่งปลูกสร้าง เพราะแต่ละกรณีมีขั้นตอนดำเนินการไม่เหมือนกัน

VIDEO VERSION

ดูคลิปวิดีโอ

รับชมเนื้อหาเดียวกันในรูปแบบวิดีโอ

ดูคลิปวิดีโอ →